Cmentarz parafialny w Naprawie - poświęcenie w 2005 roku

Autorka: Joanna Mrowiec · zaktualizowano 7.11.2026

Spis treści

Kiedy poświęcono cmentarz w Naprawie?

Cmentarz parafialny w Naprawie poświęcił bp Jan Zając 25 kwietnia 2005 r. Stało się to dwa lata po tym, jak kard. Franciszek Macharski dekretem z 20 kwietnia 2003 r. erygował Parafię św. Siostry Faustyny Kowalskiej w Naprawie. Kaplicę cmentarną budowano od 2016 r., a w 2019 r. poświęcił ją bp Janusz Mastalski (źródło: Wikipedia, hasło o parafii, stan na październik 2026).

Kiedy schodzę niebieskim szlakiem z Lubonia Wielkiego w dolinę Naprawki, łatwo zapomnieć, jak młoda jest ta parafia. Kościół konsekrowano w kwietniu 2000 r., parafia powstała w 2003 r., a cmentarz ma niewiele ponad dwadzieścia lat. Jak na podgórską wieś, której pierwsza wzmianka pochodzi z 1529 r., to bardzo świeża historia.

Kto poświęcił cmentarz parafialny w Naprawie?

Cmentarz poświęcił bp Jan Zając, biskup pomocniczy archidiecezji krakowskiej, 25 kwietnia 2005 r. Tę datę i nazwisko podaje hasło o parafii w polskiej Wikipedii. Źródła, do których dotarłam, nie opisują przebiegu uroczystości ani tego, kto w niej uczestniczył, więc tych szczegółów tu nie uzupełniam.

Jak cmentarz wiąże się z erekcją parafii w 2003 roku?

Od erekcji parafii do poświęcenia cmentarza minęły dwa lata. Wcześniej kościół w Naprawie był kościołem rektoralnym, a Msze odprawiali w nim księża z parafii w Łętowni. Jeszcze w 1920 r. dzieci z Naprawy chrzczono w Łętowni, bo wieś należała wtedy do tamtej parafii. Szerzej piszę o tym w tekście Łętownia i korzenie parafii. Dekret kardynała omawiam osobno w artykule o tym, jak przebiegała erekcja parafii w 2003 roku.

Najważniejsze daty w jednym miejscu:

• Kwiecień 2000 - konsekracja kościoła w Naprawie, w tym samym miesiącu co kanonizacja św. Faustyny (30 kwietnia 2000 r.).
• 26 czerwca 2002 - ks. Jan Fryźlewicz zaczyna posługę jako rektor kościoła.
• 20 kwietnia 2003 - kard. Franciszek Macharski eryguje parafię, a ks. Fryźlewicz zostaje pierwszym proboszczem.
• 25 kwietnia 2005 - bp Jan Zając poświęca cmentarz parafialny.
• Połowa 2016 - rusza budowa kaplicy cmentarnej.
• 11 listopada 2019 - bp Janusz Mastalski poświęca kaplicę.

Pełną opowieść o tych latach znajdziesz w tekście, w którym opisuję historię parafii w Naprawie.

Czy cała Naprawa należy do tej parafii?

Nie. Parafia obejmuje główną część wsi, czyli tak zwaną Naprawę Górną. Według Wikipedii pozostała część Naprawy należy do parafii w Jordanowie, kilkadziesiąt rodzin wybrało Skomielną Białą, kilkanaście Łętownię, a kilka Skawę. Nie każdy mieszkaniec wsi jest więc związany z tym cmentarzem. Przed rozmową o pochówku sprawdź, do której parafii należy dana rodzina.

Czym jest cmentarz parafialny?

Cmentarz parafialny to cmentarz wyznaniowy należący do parafii i przez nią zarządzany. Wyróżniają go trzy rzeczy: poświęcenie przez Kościół, podstawa w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1983 r. (kan. 1241 §1) i działanie w ramach polskiej ustawy z 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych. Księgę grobów i sprawy pochówków prowadzi kancelaria parafii.

Kan. 1240-1243: co mówi Kodeks Prawa Kanonicznego?

Kodeks Prawa Kanonicznego poświęca cmentarzom cztery kanony. Podaję ich treść w parafrazie, bo chodzi o sens, a nie o brzmienie co do słowa:

• Kan. 1240 §1 - tam, gdzie to możliwe, Kościół powinien mieć własne cmentarze albo przynajmniej wydzielone i poświęcone miejsca na cmentarzach świeckich.
• Kan. 1240 §2 - gdy to niemożliwe, poświęca się każdy grób z osobna.
• Kan. 1241 §1 - parafie i instytuty zakonne mogą mieć własny cmentarz.
• Kan. 1241 §2 - inne osoby prawne lub rodziny mogą mieć osobny cmentarz lub grobowiec za zgodą ordynariusza miejsca.
• Kan. 1242 - w kościołach co do zasady nie chowa się zmarłych, poza wąskimi wyjątkami (papież, kardynałowie, biskupi diecezjalni).
• Kan. 1243 - szczegółowy porządek na cmentarzach, zwłaszcza ochronę ich sakralnego charakteru, określa prawo partykularne.

"Parafie i instytuty zakonne mogą mieć własny cmentarz." - Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 1241 §1, 1983

Ustawa o cmentarzach z 1959 roku a cmentarz wyznaniowy

W prawie polskim cmentarze, także wyznaniowe, reguluje ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych z 31 stycznia 1959 r. (Dz.U. 1959 nr 11 poz. 62, z późniejszymi zmianami). Cmentarzami komunalnymi zarządza gmina. Cmentarzami wyznaniowymi zarządzają kościoły i związki wyznaniowe. Aktualny tekst jednolity ustawy znajdziesz w bazie ISAP Sejmu RP. Kiedy przepisy mają znaczenie w konkretnej sprawie, czytaj właśnie tę wersję.

Czym różni się cmentarz parafialny od komunalnego?

Cmentarz parafialny prowadzi parafia, a komunalny gmina. To przesądza, gdzie załatwia się formalności i kto ustala regulamin oraz opłaty.

Cecha	Cmentarz parafialny (wyznaniowy)	Cmentarz komunalny
Właściciel i zarządca	parafia, w jej imieniu proboszcz	gmina lub jej jednostka
Gdzie załatwiasz miejsce na grób	kancelaria parafialna	administracja cmentarza
Podstawa prawna	KPK kan. 1240-1243 i ustawa z 1959 r.	ustawa z 1959 r. i uchwały gminy
Poświęcenie	cały cmentarz poświęcony przez biskupa	poświęca się pojedyncze groby lub wydzieloną kwaterę
Opłaty	ustala zarządca, czyli parafia	ustala gmina

Cmentarz to nie tylko teren z ewidencją grobów. Katechizm przypomina, że ciała zmarłych należy traktować z szacunkiem, w wierze i nadziei zmartwychwstania, a grzebanie umarłych jest uczynkiem miłosierdzia (KKK 2300).

Kaplica cmentarna: budowa 2016-2019 i poświęcenie

Kaplica cmentarna w Naprawie powstawała od połowy 2016 r. do 2019 r. Poświęcił ją bp Janusz Mastalski 11 listopada 2019 r. o godz. 15:00. Podają to zarówno Wikipedia, jak i katalog parafii archidiecezji krakowskiej na diecezja.pl (stan na październik 2026). To najmłodszy obiekt sakralny w parafii.

Ile trwała budowa kaplicy cmentarnej?

Budowa trwała około trzech lat: od połowy 2016 r. do jesieni 2019 r. Dostępne źródła nie podają nazwiska architekta, stylu ani opisu wystroju. Nie zgaduję więc, jak wygląda wnętrze. Odsyłam do osobnego tekstu, w którym zebrałam wszystko, co wiadomo o tym, jak powstawała kaplica cmentarna w Naprawie.

Kto poświęcił kaplicę cmentarną?

Kaplicę poświęcił bp Janusz Mastalski, biskup pomocniczy archidiecezji krakowskiej. Tak wygląda to w zestawieniu z poświęceniem cmentarza:

• Obiekt - w 2005 r. cmentarz, w 2019 r. kaplica cmentarna.
• Biskup - w 2005 r. bp Jan Zając, w 2019 r. bp Janusz Mastalski.
• Data - 25 kwietnia 2005 r. i 11 listopada 2019 r.
• Godzina - dla cmentarza źródła jej nie podają, dla kaplicy jest to 15:00.
• Proboszcz w chwili poświęcenia - w obu przypadkach ks. Jan Fryźlewicz, który kierował parafią do śmierci w maju 2020 r.

Zbieżność dat: Święto Niepodległości i Godzina Miłosierdzia

11 listopada to Narodowe Święto Niepodległości, a godzina 15:00 to w pobożności związanej z kultem Bożego Miłosierdzia Godzina Miłosierdzia. W parafii pod wezwaniem św. Faustyny taka zbieżność od razu rzuca się w oczy. Żadne źródło nie mówi jednak, że termin wybrano celowo. Traktuję to jako ciekawostkę, a nie część historii.

Kto zarządza cmentarzem parafialnym w Naprawie?

Cmentarzem zarządza Parafia św. Siostry Faustyny Kowalskiej w Naprawie, czyli właściciel cmentarza wyznaniowego. Parafię we wszystkich sprawach prawnych reprezentuje proboszcz (KPK kan. 532). Od 1 lipca 2024 r. jest nim ks. Marek Ślęczka, co podaje katalog archidiecezji krakowskiej (stan na październik 2026).

Proboszcz jako zarządca w imieniu parafii

W praktyce to proboszcz albo osoba, którą wyznaczy, decyduje o przydziale miejsc i terminach pochówków. Ustala też zasady stawiania nagrobków. Szczegółowy porządek wynika z prawa partykularnego, o którym mówi kan. 1243, oraz z regulaminu cmentarza, jeśli parafia go przyjęła. Od 2003 r. parafią kierowali kolejno:

1. ks. Jan Fryźlewicz - rektor od 2002 r., pierwszy proboszcz od 2003 r., zmarł w maju 2020 r.
2. ks. Władysław Zarębczan - administrator w latach 2020-2021, posługę objął na prośbę abp. Marka Jędraszewskiego.
3. ks. Wojciech Leśniak - proboszcz w latach 2021-2024.
4. ks. Marek Ślęczka - proboszcz od 1 lipca 2024 r.

Jakie sprawy cmentarza prowadzi kancelaria?

W polskich parafiach kancelaria zwykle obsługuje wszystkie sprawy związane z cmentarzem. Dotyczy to także parafii mającej własny cmentarz:

• Ewidencja grobów - księga cmentarna z kwaterami, rzędami i nazwiskami pochowanych.
• Przydział miejsca - nowy grób ziemny, murowany lub dochowanie do istniejącego.
• Termin pogrzebu - ustalany razem z zakładem pogrzebowym i rodziną.
• Opłaty cmentarne - ich wysokość i terminy ustala zarządca.
• Prace przy grobie - zgoda na postawienie lub wymianę nagrobka.
• Intencje mszalne za zmarłych - zamawiane w kancelarii, z dobrowolną ofiarą.

Jak odnaleźć grób na cmentarzu w Naprawie?

Grób najłatwiej odnaleźć przez księgę cmentarną w kancelarii parafii w Naprawie, bo to parafia prowadzi ewidencję pochowanych. Przygotuj imię, nazwisko, nazwisko rodowe i przybliżoną datę zgonu. Według portalu parafii naprawa.katolicki.eu kancelaria jest czynna w poniedziałki, środy i piątki w godz. 18:45-19:30, z wyjątkiem pierwszych piątków miesiąca (stan na październik 2026).

Co przygotować przed zapytaniem w kancelarii

Im więcej danych przyniesiesz, tym szybciej ktoś odnajdzie wpis. Z lektury dawnych ksiąg wiem, że samo nazwisko w małej wsi to za mało, bo te same nazwiska powtarzają się w wielu rodzinach. Zabierz ze sobą:

1. Imię i nazwisko zmarłego, a u kobiet także nazwisko rodowe.
2. Przybliżoną datę zgonu i pogrzebu, choćby sam rok.
3. Datę urodzenia albo wiek w chwili śmierci, jeśli je znasz.
4. Imiona rodziców lub małżonka, które pomagają odróżnić osoby o tym samym nazwisku.
5. Nazwę przysiółka, z którego pochodziła rodzina, np. Mirkowa, Tatarkowa czy Żegleniówka.
6. Nazwisko osoby, która opłaca grób, bo w ewidencji często zapisuje się również dysponenta.

Cmentarz poświęcono w 2005 r. Jeśli zmarły odszedł wcześniej, mógł zostać pochowany na cmentarzu innej parafii. Wtedy pytaj w kancelarii parafii, do której należała rodzina.

Kiedy czynna jest kancelaria parafii w Naprawie?

Według portalu parafii kancelaria działa w poniedziałki, środy i piątki w godz. 18:45-19:30, a w pierwsze piątki miesiąca jest zamknięta. Katalog archidiecezji krakowskiej podaje dodatkowo sobotę w godz. 8:30-9:30. Godziny się zmieniają, więc przed przyjazdem zadzwoń i je potwierdź. Dane kontaktowe według katalogu na diecezja.pl (sprawdzone w październiku 2026):

• Adres - Naprawa 545, 34-240 Jordanów.
• Telefon komórkowy - +48 699 711 858.
• Telefon stacjonarny - +48 18 267 20 98.
• Sprawy nagłe - według portalu parafii można je załatwić po wcześniejszym telefonie, także poza godzinami kancelarii.

Szukanie grobu na miejscu: praktyczne wskazówki

Na małym cmentarzu bez tablic z planem kwater pomaga zwykła rozmowa. Osoby, które opiekują się sąsiednimi grobami, zwykle wiedzą, gdzie leżą poszczególne rodziny. Przy szukaniu sprawdza się prosta kolejność:

• Kwatera z księgi - jeśli kancelaria poda numer kwatery i rzędu, idź od wejścia według tej numeracji.
• Daty na nagrobkach - na młodym cmentarzu groby zwykle przybywają kolejno, więc rok zgonu sugeruje część terenu.
• Nazwiska rodzinne - w podgórskich wsiach rodziny często chowają bliskich obok siebie.
• Okolice kaplicy - kaplica z 2019 r. to dobry punkt orientacyjny przy opisywaniu drogi.
• Pora wizyty - przed 1 listopada i w niedziele na cmentarzu jest najwięcej osób, które mogą pomóc.

Jak załatwić miejsce na grób i pochówek?

Pochówek na cmentarzu parafialnym w Naprawie załatwia się w kancelarii parafii, która zarządza cmentarzem. Zazwyczaj pomaga w tym zakład pogrzebowy. Najpierw potrzebna jest karta zgonu od lekarza i zgłoszenie zgonu w urzędzie stanu cywilnego. Potem z kancelarią ustala się miejsce, termin i przebieg pogrzebu chrześcijańskiego (KKK 1680-1690).

Pogrzeb katolicki: kolejność kroków

Ogólna praktyka w Kościele w Polsce wygląda podobnie w większości parafii. W szczegółach wiążą Cię ustalenia z kancelarią w Naprawie:

1. Karta zgonu - wystawia ją lekarz stwierdzający zgon.
2. Zakład pogrzebowy - zwykle przejmuje transport, przygotowanie ciała i część formalności.
3. Urząd stanu cywilnego - zgłoszenie zgonu i akt zgonu. Aktualny tryb i terminy sprawdź na gov.pl, w usługach dotyczących zgonu.
4. Kancelaria parafii - ustalenie miejsca na cmentarzu, dnia i godziny pogrzebu, czasem także różańca lub czuwania.
5. Liturgia pogrzebowa - według księgi "Obrzędy pogrzebu dostosowane do zwyczajów diecezji polskich", zwykle z Mszą świętą.
6. Złożenie do grobu - kapłan odprawia obrzęd na cmentarzu i błogosławi grób.

Katechizm opisuje pogrzeb chrześcijański jako celebrację liturgiczną Kościoła. Jej celem jest wyrażenie wspólnoty ze zmarłym, udział w niej zgromadzonej wspólnoty i głoszenie życia wiecznego (KKK 1684, parafraza).

Czym różni się opłata cmentarna od ofiary?

Opłata cmentarna to należność za miejsce na grób i jego utrzymanie, którą ustala zarządca cmentarza. Ofiara za posługę kapłana przy pogrzebie jest dobrowolna. To dwie różne sprawy:

• Opłata cmentarna - dotyczy terenu i utrzymania cmentarza. Jej wysokość i terminy podaje kancelaria.
• Opłata za przedłużenie grobu - ustawa przewiduje, że grobu ziemnego nie wolno użyć ponownie przed upływem 20 lat, a po tym okresie zarządca zwykle pobiera opłatę za dalsze utrzymanie miejsca.
• Ofiara za pogrzeb - dar składany z okazji posługi, a nie cena usługi.
• Usługi zakładu pogrzebowego - rozlicza się je osobno, z zakładem, a nie z parafią.

Parafia w Naprawie nie publikuje cennika w dostępnych źródłach, więc nie podaję tu żadnych kwot. O aktualne opłaty zapytaj bezpośrednio w kancelarii.

Kto ma prawo pochować zmarłego?

Prawo do pochowania zmarłego ma przede wszystkim najbliższa rodzina. Ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych wymienia m.in. pozostałego małżonka, krewnych zstępnych i wstępnych, dalszych krewnych bocznych oraz powinowatych w linii prostej. Ten krąg osób ma znaczenie, gdy rodzina nie zgadza się co do miejsca pochówku.

Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje rozmowy w kancelarii parafii ani porady w urzędzie stanu cywilnego. Przepisy sprawdzone w październiku 2026 r.

Co mówi Kościół o modlitwie za zmarłych?

Kościół zachęca do modlitwy za zmarłych, a zwłaszcza do ofiarowania za nich Mszy świętej, jałmużny, odpustów i dzieł pokuty (KKK 1032). Katechizm wywodzi tę praktykę z Pisma Świętego, z opisu ofiary przebłagalnej za poległych w 2 Mch 12,43-45, oraz z wiary w obcowanie świętych, które łączy żywych i zmarłych (KKK 958).

Od pierwszych wieków Kościół czcił pamięć zmarłych i ofiarował za nich modlitwy, przede wszystkim Ofiarę eucharystyczną, a zaleca także jałmużnę, odpusty i dzieła pokutne za zmarłych. - Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 1032 (parafraza), 1992

Dlaczego katolicy modlą się za zmarłych?

Katolicy modlą się za zmarłych, bo wierzą, że modlitwa żywych może pomóc duszom w oczyszczeniu, które Katechizm nazywa czyśćcem (KKK 1030-1032). Ta wiara opiera się na kilku źródłach:

• Pismo Święte - Juda Machabeusz składa ofiarę za poległych "aby zostali uwolnieni od grzechu" (2 Mch 12,45).
• Obcowanie świętych - Kościół na ziemi, w czyśćcu i w niebie tworzy jedną wspólnotę (KKK 958).
• Liturgia - w każdej Mszy w modlitwie eucharystycznej pojawia się wspomnienie zmarłych.
• Uczynki miłosierdzia - modlitwa za żywych i umarłych należy do uczynków miłosierdzia co do duszy, a grzebanie umarłych do uczynków co do ciała.
• Pobożność związana z patronką - ósmy dzień Nowenny do Miłosierdzia Bożego zapisanej w Dzienniczku św. Faustyny dotyczy dusz w czyśćcu. Dzienniczek jest zapisem objawień prywatnych, a nie nauką obowiązującą wszystkich wiernych.

Wszystkich Świętych i Zaduszki na cmentarzu

Uroczystość Wszystkich Świętych przypada 1 listopada, a Wspomnienie Wszystkich Wiernych Zmarłych, czyli Zaduszki, 2 listopada. Według Enchiridion indulgentiarum (wyd. IV, 1999) wierny, który w dniach 1-8 listopada nawiedzi cmentarz i pomodli się za zmarłych, może uzyskać odpust zupełny ofiarowany wyłącznie za zmarłych. Obowiązują zwykłe warunki:

1. Spowiedź sakramentalna - w ciągu kilku dni przed lub po nawiedzeniu.
2. Komunia święta - najlepiej w dniu wypełniania dzieła.
3. Modlitwa w intencjach Ojca Świętego - np. Ojcze nasz i Zdrowaś Maryjo.
4. Wolność od przywiązania do grzechu - także lekkiego.

Porządek nabożeństw na 1 i 2 listopada w Naprawie co roku ogłasza parafia na portalu naprawa.katolicki.eu. Tam sprawdzisz, czy i kiedy odbędzie się procesja lub modlitwa na cmentarzu. Kto przygotowuje śpiew i muzykę w parafii, opisuję w tekście o tym, czym zajmuje się schola Muzyczne Anioły i oprawa nabożeństw.

Czy palenie zniczy jest obowiązkiem religijnym?

Nie. Znicze, kwiaty i porządkowanie grobów przed 1 listopada to zwyczaj, piękny i głęboko zakorzeniony w Polsce, ale nie nakaz Kościoła. Z nauczania Kościoła wynika modlitwa za zmarłych. Płomień znicza jest znakiem pamięci i nadziei, lecz nie zastępuje modlitwy. Kto nie zdąży przyjechać na grób bliskich pod Luboniem, może zamówić Mszę za zmarłego w swojej parafii albo pomodlić się w domu.

Najczęściej zadawane pytania

Czy istnieje wyszukiwarka zmarłych dla cmentarza w Naprawie?

W dostępnych źródłach nie ma informacji o internetowej wyszukiwarce grobów dla tego cmentarza. Ewidencję prowadzi zarządca, czyli parafia. Najpewniej zapytać w kancelarii, podając imię, nazwisko i przybliżoną datę zgonu. Ogólnopolskie serwisy z grobami rzadko obejmują małe cmentarze parafialne.

Ile kosztuje miejsce na cmentarzu parafialnym w Naprawie?

Parafia nie publikuje cennika opłat cmentarnych w dostępnych źródłach, dlatego nie podaję kwot. Opłaty ustala zarządca cmentarza i trzeba o nie zapytać w kancelarii parafii w Naprawie, osobiście lub telefonicznie. Opłata cmentarna to coś innego niż dobrowolna ofiara za posługę przy pogrzebie.

Czy na cmentarzu parafialnym można pochować osobę innego wyznania?

Tak, w określonych sytuacjach. Ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych przewiduje, że gdy w miejscowości nie ma cmentarza komunalnego, zarząd cmentarza wyznaniowego umożliwia pochowanie zmarłych innych wyznań i niewierzących na równych prawach. Szczegóły, w tym ewentualny przebieg ceremonii, ustala się z zarządcą.

Kiedy można uzyskać odpust za zmarłych na cmentarzu?

Odpust zupełny za zmarłych przy nawiedzeniu cmentarza można uzyskać w dniach 1-8 listopada, codziennie raz. W pozostałe dni roku Enchiridion indulgentiarum przewiduje za to samo dzieło odpust cząstkowy. W obu przypadkach odpust ofiaruje się wyłącznie za zmarłych.

Gdzie znaleźć kontakt do zarządcy cmentarza w Naprawie?

Katalog archidiecezji krakowskiej na diecezja.pl podaje adres Naprawa 545, 34-240 Jordanów oraz telefony parafii: +48 699 711 858 i +48 18 267 20 98. Godziny kancelarii publikuje portal naprawa.katolicki.eu. Przed wizytą sprawdź, czy kancelaria jest czynna w danym dniu.

Czy urnę z prochami można pochować na cmentarzu parafialnym?

Tak. Kościół dopuszcza kremację, o ile nie wynika ona z odrzucenia wiary w zmartwychwstanie (KKK 2301). Instrukcja Kongregacji Nauki Wiary "Ad resurgendum cum Christo" z 2016 r. zaleca złożenie prochów na cmentarzu lub w innym miejscu świętym, a nie rozsypywanie ich czy przechowywanie w domu. Miejsce na urnę ustala się w kancelarii.

Czy trzeba być parafianinem, żeby zostać pochowanym w Naprawie?

To zależy od zasad przyjętych przez zarządcę cmentarza. Prawo kanoniczne zostawia porządek na cmentarzach prawu partykularnemu (kan. 1243). O przyjęciu do grobu osoby spoza parafii, np. kogoś z rodziny wyjechanej z Naprawy, decyduje kancelaria parafii. Zapytaj o to przy pierwszej rozmowie.

Źródła i literatura

1. Kodeks Prawa Kanonicznego, 1983, kan. 532 i kan. 1240-1243 (wydanie polskie Pallottinum).
2. Ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych, Dz.U. 1959 nr 11 poz. 62, z późn. zm., tekst jednolity w bazie ISAP Sejmu RP.
3. Katechizm Kościoła Katolickiego, 1992, nr 958, 1030-1032, 1680-1690, 2300-2301.
4. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Biblia Tysiąclecia, 2 Mch 12,43-45.
5. Penitencjaria Apostolska, Enchiridion indulgentiarum, wyd. IV, 1999.
6. Kongregacja Nauki Wiary, instrukcja "Ad resurgendum cum Christo" o pochówku zmarłych i przechowywaniu prochów w przypadku kremacji, 2016.
7. Archidiecezja Krakowska, katalog parafii: Naprawa, parafia św. Siostry Faustyny Kowalskiej (stan na październik 2026).
8. Wikipedia, Parafia św. Siostry Faustyny Kowalskiej w Naprawie (stan na październik 2026).
9. Portal parafii w Naprawie, strona Kancelaria (stan na październik 2026).
10. gov.pl, usługi dotyczące zgonu i pochówku.
11. Zdjęcie wyróżniające: Beskidus, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons, strona pliku.