Mikołaj w Naprawie - grudniowa tradycja dla dzieci

Autorka: Joanna Mrowiec · zaktualizowano 6.11.2026

Spis treści

Mikołaj w Naprawie w skrócie

Mikołaj w Naprawie to grudniowe spotkanie dzieci ze świętym biskupem w kościele św. Faustyny. Według dawnej strony parafii 6 grudnia 2020 roku Mikołaj przyszedł tam po Mszy o 9:30 z dwoma aniołami i rozdał prezenty. Akcję wsparły Urząd Gminy i GOKSiP w Jordanowie. Termin w danym roku podają bieżące ogłoszenia parafii.

Na szlak na Luboń Wielki wychodzę z Naprawy od lat i znam tę wieś głównie zimą i jesienią, kiedy w dolinie Naprawki szybko robi się ciemno. Opis grudniowej wizyty Mikołaja znalazłam w zapisach dawnej strony parafii. Dobrze pokazuje, jak w małej podgórskiej wsi w gminie Jordanów łączy się wspomnienie świętego z IV wieku, Adwent i zwykła radość dzieci. Najważniejsze informacje:

• Święty Mikołaj z Miry był biskupem w Licji, czyli na terenie dzisiejszej Turcji, a Kościół wspomina go 6 grudnia.
• Dzień 6 grudnia ma w kalendarzu liturgicznym rangę wspomnienia dowolnego i nie jest świętem nakazanym według KPK kan. 1246.
• Parafia św. Siostry Faustyny Kowalskiej w Naprawie ugościła Mikołaja z dwoma aniołami w niedzielę 6 grudnia 2020 roku, po Mszy o 9:30.
• Prezenty dla dzieci w 2020 roku sfinansowano ze wsparciem Urzędu Gminy i GOKSiP w Jordanowie.
• Datę i formę spotkania w danym roku podaje portal parafii naprawa.katolicki.eu oraz ogłoszenia czytane w kościele.

Kim był święty Mikołaj z Miry?

Święty Mikołaj z Miry to biskup Miry w Licji, który żył na przełomie III i IV wieku. Jego kult sięga starożytności, a Martyrologium Rzymskie (2004) wpisuje go pod 6 grudnia. Większość szczegółów jego życia znamy jednak z żywotów spisanych wiele wieków po jego śmierci, więc historyk i hagiograf patrzą na nie inaczej.

Biskup Miry w IV wieku: co mówią źródła, a co legenda

Pewne jest niewiele: Mikołaj był biskupem, a jego grób w Mirze bardzo wcześnie stał się celem pielgrzymek. W 1087 roku kupcy z Bari wywieźli jego relikwie do Italii i od tamtej pory Bari jest głównym ośrodkiem jego kultu na Zachodzie. Reszta to opowieści, które przez wieki obrastały wokół świętego. Część z nich jest piękna. Nie wszystkie są historią.

Przy lekturze żywotów pomaga prosty podział:

• Urząd biskupa Miry i wczesny kult przy grobie należą do faktów potwierdzanych przez tradycję liturgiczną Kościoła i Martyrologium Rzymskie.
• Przeniesienie relikwii do Bari w 1087 roku to wydarzenie historyczne, upamiętniane w tym mieście do dziś.
• Udział Mikołaja w soborze nicejskim w 325 roku podają późniejsze tradycje, a nie listy uczestników z epoki.
• Opowieść o trzech sakiewkach podrzuconych ubogim pannom jest legendą, choć to z niej wyrósł zwyczaj grudniowych prezentów.
• Historie o cudownym ocaleniu żeglarzy i niesłusznie skazanych to także materiał legendarny, ważny dla pobożności ludowej.

Gdzie leżała Mira w Licji?

Mira leżała w Licji, na południowym wybrzeżu Azji Mniejszej, w okolicy dzisiejszego miasteczka Demre w Turcji. W starożytności była ważnym miastem regionu z portem w pobliżu. Dla dzieci w Naprawie to dobra lekcja geografii: święty, którego wspominają pod Luboniem, żył prawie trzy tysiące kilometrów na południowy wschód.

Patron dzieci w polskiej tradycji

W Polsce Mikołaja uważa się za patrona dzieci, ale to patronat zwyczajowy, wyrosły z pobożności ludowej i z legendy o pomocy ubogim. Nie wynika z osobnego dokumentu Kościoła. Podobnie przypisuje mu się opiekę nad żeglarzami, kupcami czy flisakami. To rozróżnienie nie odbiera niczego ciepłu tej tradycji. Pokazuje tylko, skąd się wzięła.

Dlaczego Mikołaja wspominamy 6 grudnia?

6 grudnia to według tradycji dzień śmierci biskupa Miry i data jego wspomnienia w kalendarzu liturgicznym, potwierdzona wpisem w Martyrologium Rzymskim (2004). Nie jest to święto nakazane w rozumieniu kan. 1246 Kodeksu Prawa Kanonicznego (1983), więc udział we Mszy tego dnia jest dobrowolny. Parafie często łączą spotkanie dzieci z najbliższą niedzielą.

Skąd zwyczaj dawania prezentów dzieciom?

Zwyczaj wywodzi się z legendy o trzech sakiewkach, a w polskich domach, szkołach i parafiach przyjmuje trzy główne formy. Według opowieści Mikołaj nocą wrzucił przez okno złoto dla trzech córek zubożałego ojca, żeby mogły wyjść za mąż. Dar był potajemny, bez oczekiwania na wdzięczność. Echo tej postawy słychać w Ewangelii:

„Kiedy zaś ty dajesz jałmużnę, niech nie wie lewa twoja ręka, co czyni prawa” - Mt 6,3, Pismo Święte w przekładzie Biblii Tysiąclecia

W Polsce zwyczaj ma kilka odsłon:

• W rodzinie prezent pojawia się rano 6 grudnia pod poduszką, w bucie albo na parapecie.
• W przedszkolach i szkołach mikołajki zwykle mają formę losowania i wymiany drobnych upominków.
• W parafiach Mikołaj w stroju biskupa spotyka się z dziećmi po Mszy, często w niedzielę najbliższą 6 grudnia.
• W wielu gminach do parafialnych mikołajek dokładają się samorząd, ośrodki kultury i koła gospodyń.

Wspomnienie dowolne w kalendarzu liturgicznym

Wspomnienie dowolne to najniższa ranga obchodu w kalendarzu rzymskim. Kapłan może tego dnia odprawić Mszę o świętym, ale nie musi. Ogólne normy roku liturgicznego i kalendarza (1969) odróżniają wspomnienia obowiązkowe od dowolnych, a 6 grudnia należy do tej drugiej grupy. W Adwencie dni powszednie mają zresztą własne czytania, więc pamięć o Mikołaju często wybrzmiewa tylko w kolekcie.

Kanon 1246 Kodeksu Prawa Kanonicznego wylicza dni świąteczne nakazane w całym Kościele, a wspomnienia św. Mikołaja nie ma na tej liście - parafraza, KPK, kan. 1246, 1983

Czy mikołajki to święto kościelne czy zwyczaj?

To jedno i drugie: wspomnienie liturgiczne jest kościelne, a mikołajki z prezentami są zwyczajem. Kościół w liturgii wspomina biskupa Miry. Paczki, czerwone worki i listy do Mikołaja powstały w kulturze ludowej, a później w handlu. Oba porządki dobrze się dopełniają, jeśli dziecko wie, że za prezentem stoi postać prawdziwego świętego.

Mikołaj w kościele w Naprawie: spotkanie po niedzielnej Mszy

Spotkanie z Mikołajem w Naprawie ma formę parafialną. Według relacji z dawnej strony parafii (grudzień 2020) 6 grudnia 2020 roku, po Mszy o 9:30, Mikołaj przyszedł do kościoła św. Faustyny z dwoma aniołami i rozdał dzieciom prezenty. Akcję wsparły Urząd Gminy i GOKSiP w Jordanowie, a termin w kolejnych latach podają bieżące ogłoszenia.

Mikołaj z dwoma aniołami w 2020 roku

6 grudnia 2020 roku wypadł w niedzielę, w II Niedzielę Adwentu, więc wspomnienie świętego zbiegło się z niedzielną Mszą. Relacja jest krótka i rzeczowa: po Mszy o 9:30 do dzieci przyszedł Mikołaj, a towarzyszyły mu dwa anioły. Nie podaję, kto wystąpił w strojach, ani imion dzieci. Te szczegóły należą do rodzin z Naprawy. Ze źródła wynika kilka konkretów:

1. Spotkanie odbyło się w kościele parafialnym w Naprawie, a nie w szkole czy świetlicy.
2. Mikołaj przyszedł po niedzielnej Mszy o 9:30, więc dzieci były już z rodzicami w kościele.
3. Postaci towarzyszyły dwa anioły, co nawiązuje do bożonarodzeniowych motywów Adwentu.
4. Każde dziecko dostało prezent, a relacja nie wspomina o zapisach ani kryteriach.
5. Wpis o Mikołaju sąsiadował w archiwum z zapowiedzią rekolekcji adwentowych, więc grudzień miał tam wyraźny rytm.

Kto wsparł prezenty dla dzieci?

Według dawnej strony parafii z grudnia 2020 roku prezenty sfinansowano ze wsparciem Urzędu Gminy Jordanów i GOKSiP w Jordanowie. Chodzi o gminę wiejską Jordanów w powiecie suskim, do której należy Naprawa. Nie należy mylić jej z Urzędem Miasta Jordanowa. Kwot relacja nie podaje. Kto współtworzy mikołajki w kolejnych latach, czytelnik sprawdzi w aktualnych ogłoszeniach parafii.

Czy spotkanie wygląda tak samo co roku?

Nie ma źródła, które by to potwierdzało, więc tego nie zakładam. Opis z 2020 roku to zapis jednego grudnia. Forma, godzina i sponsorzy mogą się zmieniać razem z kalendarzem, duszpasterzem i możliwościami gminy. Od 1 lipca 2024 roku proboszczem parafii jest ks. Marek Ślęczka (dane z katalogu archidiecezji krakowskiej, stan na październik 2026), a decyzje o wydarzeniach dla dzieci zapadają w parafii.

Jak sprawdzić termin spotkania z Mikołajem w Naprawie?

Termin spotkania z Mikołajem najprościej sprawdzić w trzech krokach: na portalu parafii naprawa.katolicki.eu w zakładce aktualności, w ogłoszeniach czytanych w niedzielę poprzedzającą 6 grudnia, a w razie wątpliwości telefonicznie w kancelarii. Portal parafii publikował ogłoszenia i aktualności jeszcze w 2026 roku. Dane sprawdzone: październik 2026.

Ogłoszenia parafialne i portal naprawa.katolicki.eu

Parafia ma dziś działający portal pod adresem naprawa.katolicki.eu z ogłoszeniami, intencjami, porządkiem Mszy i aktualnościami. To podstawowe źródło. Moja strona jest niezależnym przewodnikiem, więc nie podaję godzin ani dat, które mogłyby się zdezaktualizować. Kolejność sprawdzania wygląda tak:

1. Otwórz zakładkę aktualności na portalu naprawa.katolicki.eu w ostatnim tygodniu listopada.
2. Przeczytaj ogłoszenia z I Niedzieli Adwentu, bo właśnie wtedy parafie zwykle zapowiadają grudniowe wydarzenia.
3. Sprawdź porządek Mszy na portalu, żeby wiedzieć, po której Mszy niedzielnej może dojść do spotkania.
4. Jeśli ogłoszenie mówi o zapisach lub paczkach, zadzwoń do kancelarii w godzinach podanych na portalu parafii.
5. Przed wyjazdem z dalszej miejscowości sprawdź portal jeszcze raz, bo ogłoszenia bywają uzupełniane.

Czy Mikołaj zawsze przychodzi 6 grudnia?

Nie zawsze. Gdy 6 grudnia wypada w dzień powszedni, parafie często przenoszą spotkanie na niedzielę, kiedy w kościele jest najwięcej rodzin. W 2026 roku 6 grudnia wypada w niedzielę (II Niedziela Adwentu), ale to nie przesądza o formie ani godzinie spotkania w Naprawie. Rozstrzyga ogłoszenie parafii.

Jak dojechać na spotkanie spoza wsi?

Naprawa leży przy zakopiance (DK7), w dolinie Naprawki u stóp Lubonia Małego, więc z Krakowa czy Rabki dojazd jest prosty. Grudniowe poranki bywają tu oblodzone, a parkowanie przy kościele w niedzielę wymaga zapasu czasu. Szczegóły tras opisuję w tekście o tym, jak przygotować dojazd do Naprawy.

Czym różni się św. Mikołaj od Mikołaja z reklam?

Św. Mikołaj to biskup w mitrze i z pastorałem, wspominany przez Kościół 6 grudnia. Mikołaj z reklam to postać z czerwoną czapką i reniferami, ukształtowana w kulturze amerykańskiej XIX i XX wieku. W kościele w Naprawie, jak w większości polskich parafii, Mikołaj występuje zwykle w stroju biskupim. To dobra okazja, żeby opowiedzieć dziecku o prawdziwym świętym.

Cecha	Św. Mikołaj z Miry	Mikołaj z reklam
Pochodzenie	Biskup Miry w Licji, przełom III i IV wieku	Postać z kultury masowej, głównie amerykańskiej
Strój	Mitra, pastorał, ornat lub kapa biskupia	Czerwony kubrak, czapka z pomponem, pas
Dom	Grób w Mirze, relikwie w Bari od 1087 roku	Biegun północny albo Laponia
Data	6 grudnia, wspomnienie dowolne	Głównie Wigilia i Boże Narodzenie
Sens prezentu	Znak dobroci wobec potrzebujących, dar potajemny	Często nagroda za grzeczność

Dlaczego Mikołaj w kościele ma mitrę?

Mitra i pastorał to znaki biskupa, a Mikołaj był biskupem Miry. Mitra wskazuje na urząd, pastorał przypomina laskę pasterza, który prowadzi powierzonych sobie ludzi. Strój biskupi w kościele nie jest więc kaprysem przebieralni, tylko wiernym obrazem świętego. W wielu polskich parafiach dzieci widzą tę różnicę od razu i pytają o nią.

Jak wytłumaczyć dziecku różnicę między świętym a postacią z bajek?

Wystarczą trzy zdania: Mikołaj naprawdę żył, był biskupem i pomagał biednym, a postać w czerwonej czapce to bajkowy obraz tej samej dobroci. Nie trzeba niczego odbierać ani nikogo oceniać. Wiele rodzin obchodzi mikołajki w domu po świecku i to ich wybór. Kilka pomysłów na taką rozmowę:

• Pokaż dziecku na mapie Turcję i powiedz, że tam była Mira, miasto biskupa Mikołaja.
• Porównaj obrazek świętego w mitrze z postacią z reklamy i poproś dziecko, żeby znalazło różnice.
• Opowiedz legendę o trzech sakiewkach jako historię o pomaganiu po cichu.
• Wyjaśnij, że prezent od Mikołaja nie jest zapłatą za grzeczność, tylko znakiem, że ktoś o nas pamięta.
• Zapytaj dziecko, komu ono mogłoby zrobić niespodziankę w grudniu.

Mikołajki w Adwencie: jak połączyć prezenty z czekaniem na Boże Narodzenie

Mikołajki w Adwencie mogą wzmacniać czekanie na święta zamiast z nim konkurować. Katechizm Kościoła Katolickiego (1994) w nr 524 opisuje Adwent jako czas, w którym Kościół na nowo przeżywa oczekiwanie na przyjście Pana. Wspomnienie 6 grudnia przypada w pierwszych tygodniach tego okresu, więc dobroć Mikołaja łatwo zestawić z przygotowaniem na Boże Narodzenie.

Sprawując co roku liturgię Adwentu, Kościół uobecnia oczekiwanie na Mesjasza, a wierni, wchodząc w długie przygotowanie do pierwszego przyjścia Zbawiciela, odnawiają pragnienie Jego powtórnego przyjścia - parafraza, Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 524, wyd. polskie Pallottinum, 1994

Jak nie zgubić sensu Adwentu przez prezenty?

Pomaga prosty plan w trzech krokach: krótka rozmowa o świętym, prezent, a potem dobry uczynek dziecka dla kogoś innego. Prezent zostaje wtedy częścią opowieści, a nie jej końcem. Dobry uczynek nie musi być duży. Może to być rysunek dla babci albo pomoc przy sąsiedzie. Przykłady, które sprawdzają się w rodzinach:

1. Rano 6 grudnia przeczytajcie razem krótki fragment o biskupie Miry i jego pomocy ubogim.
2. Po otwarciu prezentu dziecko wybiera jedną osobę, której w Adwencie zrobi niespodziankę.
3. Część słodyczy z mikołajkowej paczki trafia do wspólnej miski dla gości, którzy przyjdą na kolędę.
4. Rodzina wkłada do kalendarza adwentowego karteczki z małymi zadaniami zamiast samych cukierków.
5. Wieczorem dziecko mówi jedno zdanie modlitwy za kogoś, komu jest trudno.

Jak przygotować dziecko do spotkania z Mikołajem w kościele?

Najpierw powiedz dziecku dzień wcześniej, czego się spodziewać. Dzieci najlepiej reagują, gdy wiedzą, że Mikołaj przyjdzie po Mszy, że będzie miał mitrę i pastorał i że może mu towarzyszyć ktoś w stroju anioła. Kilkulatek, który zna plan, łatwiej wytrzyma Mszę i nie przestraszy się wysokiej postaci w czerwonym płaszczu. Jeśli dziecko się boi, wystarczy, że postoi obok rodzica. Nikt nie musi siadać Mikołajowi na kolanach.

Legenda o trzech sakiewkach do czytania w domu

Legenda o trzech sakiewkach to najkrótsza droga do sensu mikołajek. Ojciec trzech córek nie miał pieniędzy na ich posag. Mikołaj trzy razy nocą podrzucił mu złoto przez okno, nie zdradzając, kto daje. Gdy czyta się ją dziecku, dobrze jest wyraźnie powiedzieć, że to legenda, a nie kronika. Jej przesłanie pozostaje jednak bardzo bliskie słowom z Mt 6,3 o dawaniu po cichu.

Grudzień w parafii w Naprawie: Mikołaj, rekolekcje i kolęda

Grudzień w parafii w Naprawie w archiwalnych zapisach z 2020 roku miał trzy wyraźne punkty: Mikołaja 6 grudnia, rekolekcje adwentowe 17-19 grudnia pod hasłem „Bóg, Honor, Ojczyzna” i przygotowanie do kolędy. Taki obraz daje dawna strona parafii (archiwum z grudnia 2020). Bieżący kalendarz publikuje portal naprawa.katolicki.eu.

Rekolekcje adwentowe „Bóg, Honor, Ojczyzna” w 2020 roku

Według dawnej strony parafii rekolekcje adwentowe w 2020 roku trwały trzy wieczory, od 17 do 19 grudnia, a nauki zamieszczono w całości online. Kiedy czytałam te zapisy, uderzyło mnie, że po radosnej niedzieli z Mikołajem przyszedł czas skupienia. Ten rytm dobrze oddaje Adwent: najpierw dobroć, potem nawrócenie i czekanie.

Schola i dzieci w grudniowych nabożeństwach

Dzieci w Naprawie nie tylko odbierają prezenty, ale też śpiewają. Przy parafii od lat działa Schola Muzyczne Anioły. Według dawnej strony z 2021 roku należeli do niej śpiewający od I klasy szkoły podstawowej aż po dorosłych, a grupa przygotowywała oprawę uroczystości, adoracji i nabożeństw dla dzieci. Spotkanie ministrantów i scholi w czerwcu 2026 roku, opisane na portalu parafii, pokazuje, że obie grupy nadal działają.

Inne wspólnoty i zwyczaje, które przewijają się przez parafialny kalendarz:

• Schola Muzyczne Anioły śpiewa na nabożeństwach dla dzieci i w czasie uroczystości parafialnych.
• Ministranci i lektorzy służą przy ołtarzu podczas Mszy, także tych z udziałem dzieci.
• Koło Gospodyń Wiejskich w Naprawie współtworzyło w 2020 roku parafialny jubileusz stuletniej mieszkanki wsi.
• Według zapisów z 2021 roku po Mszy w III piątek miesiąca odmawiano Koronkę do Miłosierdzia Bożego, co opisuję w tekście o tym, jak wygląda koronka w III piątek miesiąca.
• Kalendarz parafii z 2026 roku obejmował też Orszak Trzech Króli w styczniu, czyli kolejny zimowy punkt dla rodzin z dziećmi.

Jak grudzień łączy się z kolędą?

Kolęda zaczyna się zwykle po Bożym Narodzeniu i trwa w styczniu oraz na początku lutego. W Naprawie, według dawnej strony parafii, kolęda na przełomie 2020 i 2021 roku zakończyła się podziękowaniem i Mszą za odwiedzone rodziny 7 lutego 2021 roku. Mikołaj otwiera więc zimowy sezon, który kończy się wizytami duszpasterskimi w przysiółkach. Jak to wygląda w górskiej wsi, opisuję w osobnym tekście, w którym przybliżam kolędę w Naprawie.

Najczęściej zadawane pytania

Czy 6 grudnia w Polsce jest dniem wolnym od pracy?

Nie. Mikołajki nie są w Polsce świętem państwowym ani ustawowo wolnym dniem. Szkoły i zakłady pracują normalnie, dlatego parafie często organizują spotkanie dzieci z Mikołajem w niedzielę, kiedy rodziny i tak przychodzą na Mszę.

Gdzie znajdują się relikwie św. Mikołaja?

Główna część relikwii spoczywa od 1087 roku w bazylice św. Mikołaja w Bari we Włoszech. Wcześniej grób biskupa znajdował się w Mirze w Licji. Mniejsze fragmenty relikwii trafiły z czasem do wielu kościołów w Europie.

Czy św. Mikołaj jest czczony także przez prawosławnych?

Tak. Mikołaj należy do najbardziej czczonych świętych chrześcijańskiego Wschodu. Cerkwie posługujące się kalendarzem juliańskim wspominają go 19 grudnia według kalendarza gregoriańskiego, co odpowiada 6 grudnia według kalendarza juliańskiego.

Czy na spotkanie z Mikołajem w kościele mogą przyjść dzieci spoza parafii?

Spotkanie odbywa się po Mszy, na którą może przyjść każdy, ale o paczkach decydują organizatorzy. Jeśli prezenty przygotowuje się według listy, ogłoszenie zwykle o tym informuje. Rodzinom przyjezdnym najprościej zapytać w kancelarii parafii przed przyjazdem.

Czy trzeba przynieść własną paczkę dla dziecka?

To zależy od zwyczaju danej parafii i danego roku. W niektórych parafiach rodzice wcześniej zostawiają podpisane paczki, w innych prezenty zapewniają organizatorzy, jak w Naprawie w 2020 roku. Rozstrzyga ogłoszenie parafialne z tygodnia poprzedzającego spotkanie.

Czy można robić zdjęcia dzieciom podczas wizyty Mikołaja w kościele?

Swojemu dziecku tak, ale z wyczuciem: bez lampy błyskowej w czasie Mszy i bez wchodzenia do prezbiterium. Na zdjęciach z cudzymi dziećmi przed publikacją w internecie trzeba mieć zgodę ich rodziców. Jeśli parafia lub organizator podadzą własne zasady, obowiązują one.

Źródła i literatura

1. Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 524 (Adwent), wyd. polskie Pallottinum, Poznań 1994.
2. Kodeks Prawa Kanonicznego (1983), kan. 1246 o dniach świątecznych nakazanych.
3. Martyrologium Romanum, editio typica altera (2004), wpis z 6 grudnia: św. Mikołaj, biskup Miry.
4. Kongregacja Obrzędów, Ogólne normy roku liturgicznego i kalendarza (Normae universales de anno liturgico et de calendario), 1969.
5. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie Biblii Tysiąclecia, Ewangelia według św. Mateusza 6,3.
6. Internet Archive (Wayback Machine), archiwum dawnej strony parafianaprawa.pl, wpisy z grudnia 2020 i z 2021 roku.
7. Portal Parafii św. Siostry Faustyny Kowalskiej w Naprawie, aktualności, stan na październik 2026.
8. Archidiecezja Krakowska, katalog parafii: Naprawa, parafia św. Siostry Faustyny Kowalskiej, stan na październik 2026.
9. Wikipedia, Parafia św. Siostry Faustyny Kowalskiej w Naprawie, stan na październik 2026.
10. Wikipedia, Naprawa (wieś), stan na październik 2026.
11. Zdjęcie wyróżniające: Beskidus, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons, strona pliku.