Rabka-Zdrój tężnia i park zdrojowy - spacer po sąsiednim uzdrowisku

Autorka: Joanna Mrowiec · zaktualizowano 28.10.2026

Spis treści

Tężnia solankowa w Rabce-Zdroju: krótko, zanim wyjdziesz z domu

Tężnia solankowa w Rabce-Zdroju stoi w parku zdrojowym, w uzdrowisku działającym na zasadach ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym z 2005 r. (Dz.U. 2005 nr 167 poz. 1399). Spacer od tężni, przez pijalnię wód i główne aleje, do placu zabaw spokojnie zmieścisz w popołudniu. Rano możesz wejść na Luboń Wielki (1022 m) albo pójść na Mszę w Naprawie, która leży po drugiej stronie góry.

Przez Luboń chodzę od lat. Najczęściej wchodzę od strony Naprawy, a schodzę do Rabki, bo wtedy dzień kończy się na ławce w parku, a nie na parkingu przy zakopiance. Ten tekst to zapis takiej trasy: co zobaczysz przy tężni, czego nie obiecywać sobie po solance, gdzie sprawdzić aktualny cennik i jak ułożyć dzień z wizytą w kościele św. Faustyny. To niezależny przewodnik, nie strona uzdrowiska ani parafii.

Jak wygląda tężnia solankowa?

Tężnia solankowa to drewniana konstrukcja ze ścianami wypełnionymi gałązkami tarniny. Po gałązkach powoli spływa solanka, czyli woda o wysokiej zawartości soli. Część wody odparowuje i wokół tężni robi się wilgotne, słonawe powietrze. W Rabce-Zdroju tężnia stoi w parku zdrojowym, więc odwiedzisz ją przy okazji zwykłego spaceru (źródło: Urząd Miasta Rabka-Zdrój, rabka.pl, 2026).

Z daleka wygląda jak wysoki, ciemny płot z drewna i chrustu. Z bliska słychać kapanie i czuć sól na ustach, zwłaszcza po stronie, na którą wieje wiatr. Mnie zawsze uderza, jak szybko cichnie rozmowa ludzi, którzy przysiadają na ławkach obok.

Jak działa tężnia: solanka, tarnina i mgiełka

Tężnia działa jak odparowalnik. Pompa wynosi solankę na górę konstrukcji, a woda spływa w dół po gęstym chruście. Kolce i drobne gałązki tarniny rozbijają strumień na tysiące kropel, więc woda ma dużą powierzchnię kontaktu z powietrzem. Mechanizm wygląda tak:

• Solanka trafia do rynny na szczycie tężni i rozlewa się na całą długość ściany.
• Tarnina spowalnia spływ, więc woda dłużej styka się z powietrzem i słońcem.
• Część wody odparowuje, a w powietrzu pojawia się drobna mgiełka z kropelkami soli.
• Pozostała solanka zatęża się i spływa do basenu u podstawy konstrukcji.
• Z czasem na gałązkach osadzają się kryształki soli, które widać jako biały nalot.
• Wiatr przenosi wilgotne powietrze na alejki po zawietrznej stronie tężni.

Powstały wokół mikroklimat solankowy wiele osób porównuje z powietrzem nad morzem. Na tym poprzestanę. Nie piszę, że tężnia leczy albo wzmacnia odporność, bo to oceniają lekarze, a nie przewodnik po szlakach.

Tężnia w Rabce na tle innych tężni w Polsce

Największe i najsłynniejsze tężnie w Polsce stoją w Ciechocinku. To historyczny zespół, który oglądasz raczej jak zabytek techniki. Tężnia w Rabce jest mniejsza i wtopiona w park, bliżej jej do miejsca na codzienny spacer. Wymiarów ani roku budowy nie podaję, bo nie potwierdziłam ich w oficjalnym źródle. Aktualny opis obiektu znajdziesz na stronie miasta.

• Ciechocinek ma duży, historyczny zespół tężni, do którego przyjeżdża się specjalnie.
• Rabka-Zdrój ma tężnię w parku zdrojowym, którą łatwo połączyć z pijalnią i placem zabaw.
• Tężnie osiedlowe i miejskie, budowane w ostatnich latach w wielu gminach, są zwykle małe i bez zaplecza uzdrowiskowego.
• Tężnie domowe i ogrodowe to zupełnie inna kategoria: urządzenia, a nie obiekty uzdrowiskowe.

Jeśli masz do zapamiętania jedno zdanie: tężnia w Rabce to element parku zdrojowego w uzdrowisku, a nie samodzielna atrakcja, i najwięcej z niej masz w trakcie spokojnego spaceru.

Jak długo można siedzieć w tężni solankowej?

Czas pobytu przy tężni wyznacza regulamin obiektu i ewentualne zalecenia twojego lekarza, a nie wpisy na forach. Na pierwszą wizytę wybierz krótki pobyt i zwracaj uwagę na samopoczucie. Regulamin tężni w Rabce wisi przy wejściu i bywa zmieniany przez zarządcę, więc przeczytaj go na miejscu tego samego dnia (źródło: Urząd Miasta Rabka-Zdrój, 2026).

Nie podam tu konkretnej liczby minut. Krążące w sieci wartości często pochodzą z regulaminów innych obiektów albo z czyjejś opinii. Lepiej trzymać się zasady, która na szlaku sprawdza się zawsze: zaczynasz ostrożnie, a pobyt wydłużasz dopiero, gdy czujesz się dobrze.

Najlepsza pora dnia i pogoda

Najlepsza pora na tężnię to spokojny dzień bez silnego wiatru, poza godzinami największego ruchu w parku. Pogoda mocno zmienia odczucia przy tężni:

• Silny wiatr przesuwa mgiełkę i potrafi zmoczyć ubranie po zawietrznej stronie.
• Upał sprawia, że cień i wilgoć przy tężni dają ulgę, ale pobyt w słońcu na ławce szybko męczy.
• Mróz i wilgoć razem dają przenikliwe zimno, więc zimą ubierz się cieplej, niż wskazuje termometr.
• Deszcz zwykle opróżnia park, choć ścieżki przy drewnianych konstrukcjach robią się wtedy śliskie.
• Wczesne popołudnie po zejściu z Lubonia to u mnie ulubiona pora, bo nogi same proszą o ławkę.

Jak zaplanować pierwszą wizytę?

Pierwszą wizytę zaplanuj w czterech krokach:

1. Sprawdź godziny otwarcia i zasady wejścia na stronie miasta lub zarządcy.
2. Przeczytaj regulamin przy wejściu, zwłaszcza fragment o czasie pobytu i o dzieciach.
3. Usiądź na krótko i obserwuj, jak reaguje organizm.
4. Resztę popołudnia przeznacz na spacer po alejach zamiast na kolejną godzinę na ławce.

Kto nie może chodzić na tężnie?

Spacer przy tężni zwykle nie wymaga skierowania. Mimo to osoby z nadciśnieniem, chorobami serca, chorobami tarczycy lub ostrą infekcją, a także kobiety w ciąży, powinny najpierw porozmawiać z lekarzem prowadzącym. Dokładną listę przeciwwskazań podaje regulamin obiektu. Ten tekst ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.

Wiem, że to brzmi ostrożnie jak na zwykły spacer. Solanka i jod w powietrzu nie są jednak obojętne dla każdego organizmu. Rabka-Zdrój to uzdrowisko, czyli miejsce, w którym naturalne surowce lecznicze wykorzystuje się pod kontrolą lekarzy.

Uzdrowisko to obszar, na którym prowadzi się lecznictwo uzdrowiskowe z wykorzystaniem naturalnych surowców leczniczych, takich jak wody lecznicze, przy spełnieniu warunków określonych w ustawie (parafraza). Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, Dz.U. 2005 nr 167 poz. 1399

Dzieci, seniorzy i osoby z chorobami przewlekłymi

Dzieci i seniorzy mogą przebywać przy tężni, ale krócej i pod opieką. Osoby chorujące przewlekle powinny mieć wcześniej zgodę lekarza. W praktyce wygląda to tak:

• Małe dzieci powinny siedzieć przy tężni pod stałą opieką dorosłego, krótko i z dala od basenu z solanką.
• Seniorzy niech wybierają ławki w cieniu i robią przerwy na spacer, zamiast siedzieć długo w jednym miejscu.
• Osoby z nadciśnieniem i chorobami serca powinny zapytać kardiologa, czy taki mikroklimat im nie zaszkodzi.
• Osoby z chorobami tarczycy pytają endokrynologa, bo w powietrzu przy tężni jest jod.
• Osoby z ostrą infekcją, gorączką albo zaostrzeniem astmy lepiej przełożą wizytę.
• Kobiety w ciąży powinny ustalić wizytę z lekarzem prowadzącym ciążę.

Jakie objawy są sygnałem do przerwania pobytu?

Pobyt przerwij od razu, gdy pojawi się duszność, kaszel, zawroty głowy, kołatanie serca albo pieczenie oczu. Odejdź wtedy od tężni na otwartą alejkę, napij się wody i odpocznij. Jeśli objawy nie mijają, szukaj pomocy medycznej. Przy dzieciach nie czekaj, aż same powiedzą, że coś jest nie tak: obserwuj kolor twarzy i oddech.

Jeśli zastanawiasz się nad leczeniem uzdrowiskowym, a nie tylko nad spacerem, zacznij od lekarza. Według informacji Narodowego Funduszu Zdrowia na leczenie uzdrowiskowe finansowane ze środków publicznych potrzebne jest skierowanie wystawione przez lekarza.

Ile kosztuje tężnia solankowa?

Cenę wejścia do tężni w Rabce-Zdroju ustala zarządca obiektu i może ją zmieniać w zależności od sezonu. Dlatego nie podaję kwoty z pamięci ani ze starych artykułów. Aktualny cennik, ulgi i godziny otwarcia sprawdzisz na oficjalnej stronie miasta rabka.pl, u zarządcy obiektu oraz na tablicy przy wejściu. Zrób to w dniu wyjazdu.

Wiem, że czytelnik wolałby jedną liczbę. Ceny w uzdrowiskach zmieniają się jednak co sezon, a nieaktualna kwota w przewodniku bardziej przeszkadza, niż pomaga.

Jak sprawdzić aktualny cennik i godziny otwarcia

Aktualne dane sprawdzisz w trzech miejscach, najlepiej w tej kolejności:

1. Oficjalna strona Urzędu Miasta Rabka-Zdrój (rabka.pl): komunikaty o obiektach w parku zdrojowym.
2. Strona lub profil zarządcy tężni: tu zwykle najszybciej pojawiają się zmiany godzin i przerwy techniczne.
3. Tablica przy wejściu: obowiązujący na miejscu regulamin i cennik, jeśli wejście jest płatne.
4. Telefon do miejskiej informacji turystycznej, gdy jedziesz z daleka i chcesz mieć pewność.

Czy tężnia w Rabce jest czynna zimą?

To zależy od decyzji zarządcy w danym sezonie. Tężnie wymagają przerw technicznych, a mróz utrudnia pracę instalacji z solanką. Przed zimowym wyjazdem sprawdź komunikaty na rabka.pl. Nawet gdy tężnia jest wyłączona, park zdrojowy zimą nadal nadaje się na spacer, a ośnieżony Luboń z alejek wygląda wspaniale.

Park zdrojowy w Rabce: trasa spaceru

Park zdrojowy w Rabce to zielone serce uzdrowiska Rabka-Zdrój, które ma status uzdrowiska w rozumieniu ustawy z 2005 r. (Dz.U. 2005 nr 167 poz. 1399). Proponuję pętlę: wejście do parku, tężnia, pijalnia wód, aleje, plac zabaw i powrót. Bez dzieci zajmie ci to około godziny spokojnego chodzenia, z dziećmi zwykle dwa razy więcej.

Czas szacuję z mapy i własnego tempa po zejściu z gór, więc traktuj go jak widełki. Tak wygląda moja pętla:

1. Wejdź do parku od strony centrum i idź główną aleją w stronę tężni.
2. Usiądź na chwilę przy tężni, po stronie, na którą wieje wiatr.
3. Przejdź do pijalni wód i obejrzyj, jakie wody lecznicze są dostępne.
4. Wróć bocznymi alejami, gdzie jest ciszej i więcej cienia.
5. Zatrzymaj się przy placu zabaw, jeśli jesteś z dziećmi.
6. Na koniec wyjdź w stronę centrum, gdzie łatwo o kawę albo obiad.

Szerszy przegląd tego, co jeszcze co zobaczyć w Rabce-Zdroju, opisałam w osobnym tekście o całym uzdrowisku.

Pijalnia wód i wody lecznicze Rabki

Pijalnia wód to miejsce w parku, w którym podaje się miejscowe wody lecznicze. Rabka słynie z solanek, czyli wód o wysokiej zawartości soli, w tym jodkowo-bromkowych. Ustawa traktuje wody lecznicze jako naturalny surowiec leczniczy. Nie są to więc zwykłe wody mineralne do picia bez ograniczeń.

• Wody lecznicze pije się w ilości i porze dnia ustalonej z lekarzem, najlepiej uzdrowiskowym.
• Osoby na diecie niskosodowej powinny zachować szczególną ostrożność przy solankach.
• Choroby tarczycy to kolejny powód, żeby zapytać lekarza przed piciem wód z jodem.
• Godziny pijalni zmieniają się sezonowo i trzeba je sprawdzać na rabka.pl lub na miejscu.
• Kubek do picia przyda się na miejscu, ale zasady jego używania podaje regulamin pijalni.

Lubię wspominać przy tej okazji fragment z Księgi Syracha, który mówi, że lekarstwa pochodzą od Pana i że roztropny człowiek nimi nie gardzi.

Pan stworzył z ziemi lekarstwa, a człowiek roztropny nie gardzi nimi (parafraza). Syr 38,4, Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum

Dla mnie ten werset dobrze opisuje uzdrowisko: dar natury, z którego warto korzystać mądrze i pod okiem lekarza, a nie na własną rękę.

Atrakcje dla dzieci w pobliżu parku

Rabka-Zdrój od dawna kojarzy się z dziećmi i bywa nazywana Miastem Dzieci Świata. W pobliżu parku zdrojowego znajdziesz miejsca, które pomagają wyciągnąć dzieci na spacer:

• Plac zabaw w parku zdrojowym przydaje się jako nagroda na końcu pętli.
• Teatr Lalek Rabcio to miejski teatr lalkowy. Repertuar sprawdzisz na jego stronie.
• Rabkoland to park rozrywki. Godziny i bilety podaje zarządca, więc sprawdź je przed wyjazdem.
• Szerokie aleje parku pozwalają na spacer z wózkiem albo na hulajnodze.
• Tężnia dla dzieci jest ciekawa jako zjawisko: sól na gałązkach i kapiąca woda zwykle je wciągają.

Ile trwa spacer po parku zdrojowym?

Spokojna pętla po parku zdrojowym trwa około 45-60 minut bez dzieci i 1,5-2 godziny z dziećmi, z przerwą przy tężni i na placu zabaw. To mój szacunek z mapy, nie oficjalny czas. Jeśli chcesz dłużej pojeździć po okolicy, przeczytaj tekst o tym, jak jeździć rowerem po okolicy Rabki.

Zabornia i inne części Rabki warte spaceru

Zabornia to jedna z części Rabki-Zdroju. Nie myl jej z innymi miejscowościami o tej samej nazwie. Rabka to nie tylko park zdrojowy, ale też osiedla rozłożone po zboczach i dolinach między Gorcami a Beskidem Wyspowym. Gdy masz dodatkową godzinę, warto wyjść poza deptak i zobaczyć miasto od mniej turystycznej strony.

Położenie Zaborni i innych części miasta sprawdź na aktualnej mapie gminy, bo granice osiedli i nazwy przysiółków w przewodnikach bywają uproszczone.

Gdzie zacząć spacer poza parkiem?

Poza parkiem zacznij od miejsc, które mają własną historię:

• Muzeum im. Władysława Orkana mieści się w dawnym drewnianym kościele i pokazuje kulturę regionu.
• Kościoły w mieście dobrze odwiedzić po Mszy w Naprawie. Opisałam je w tekście o tym, jakie są kościoły w Rabce-Zdroju.
• Zabornia i wyżej położone osiedla to okazja do spokojnego spaceru z dala od głównej ulicy.
• Wyjścia szlaków w Gorce i na Luboń zaczynają się blisko centrum, więc spacer łatwo zamienić w wędrówkę.
• Widoki na Luboń Wielki od strony Rabki pokazują górę inaczej niż od Naprawy: jako stromą, zalesioną kopułę.

Czy z Rabki widać Tatry?

Tak, z wyżej położonych miejsc wokół Rabki przy dobrej przejrzystości powietrza widać Tatry. Najpełniejszą panoramę zobaczysz jednak z gór, a nie z miasta. Najlepiej opisałam to w tekście o tym, jakie są widoki z Lubonia na Tatry i Gorce. Z doliny widać głównie Gorce i Luboń.

Jak połączyć tężnię z wizytą w Naprawie?

Naprawa leży po drugiej stronie Lubonia, w dolinie Naprawki w Kotlinie Rabczańskiej, u stóp Lubonia Małego. Przez wieś biegnie zakopianka DK7 z najdłuższym pozamiejskim tunelem drogowym w Polsce (źródło: Wikipedia, hasło Naprawa (wieś), 2026). Dzień najwygodniej podzielić tak: rano Msza w Naprawie albo wejście na Luboń, po południu spacer po parku zdrojowym w Rabce.

Tak sama układam dni, kiedy przyjeżdżam w te strony. Najpierw kościół św. Faustyny albo szlak, później ławka przy tężni. Niebieski szlak prowadzi z Naprawy na Luboń Wielki, żółty na Zębalową. Szczegóły tras opisałam w tekście o tym, jakie są szlaki na Luboń Wielki.

Jakie warianty dnia mają sens?

Mają sens trzy warianty, zależnie od kondycji i od tego, czy jedziesz z dziećmi:

Wariant	Rano	Po południu	Dla kogo
Górski	Wejście z Naprawy niebieskim szlakiem na Luboń Wielki	Zejście do Rabki, tężnia i pijalnia	Osoby z kondycją, bez małych dzieci
Niedzielny	Spacer po parku zdrojowym w Rabce	Msza w Naprawie o 15:00, w Godzinie Miłosierdzia	Rodziny i osoby, które chcą spokojnej niedzieli
Rodzinny	Wizyta w kościele św. Faustyny w Naprawie	Park zdrojowy, plac zabaw, teatr lalek	Rodziny z dziećmi
Przejazdowy	Postój w Naprawie przy zakopiance	Krótka pętla po parku, dalej w stronę Tatr	Jadący zakopianką w góry

Dane o Mszy sprawdzone w październiku 2026 r. na portalu parafii naprawa.katolicki.eu. Przed wyjazdem upewnij się, że porządek się nie zmienił.

Kiedy jest niedzielna Msza w Naprawie?

Według portalu parafii (stan z 27.10.2026) niedzielne Msze w kościele św. Faustyny w Naprawie odprawiane są o 7:30, 9:30 i 15:00, a spowiedź jest 30 minut przed każdą Mszą. Godzina 15:00 to Godzina Miłosierdzia. Dla parafii pod wezwaniem św. Faustyny trudno o lepszy moment, żeby po spacerze w Rabce wrócić na drugą stronę Lubonia. Przed wyjazdem sprawdź aktualne ogłoszenia na naprawa.katolicki.eu.

• Parafia św. Siostry Faustyny Kowalskiej w Naprawie należy do archidiecezji krakowskiej i dekanatu Jordanów.
• Kościół konsekrowano w kwietniu 2000 r., czyli w miesiącu kanonizacji św. Faustyny.
• Parafię erygowano 20.04.2003 r. dekretem kard. Franciszka Macharskiego.
• Kościół stoi przy adresie Naprawa 545, 34-240 Jordanów.

Najczęściej zadawane pytania

Jakie koncerty odbędą się w Rabce-Zdroju w 2026 roku?

Program koncertów publikuje miasto i miejscowe instytucje kultury, często osobno na sezon letni i zimowy. Nie podaję terminów, bo zmieniają się z roku na rok. Aktualny kalendarz sprawdzisz na oficjalnej stronie rabka.pl. Część wydarzeń odbywa się w parku zdrojowym, więc łatwo połączyć je ze spacerem przy tężni.

Czy przy tężni są ławki i miejsce dla wózków?

Przy tężniach zwykle stoją ławki, a alejki są utwardzone. Park zdrojowy w Rabce ma szerokie aleje, po których da się przejść z wózkiem. Jeśli jednak potrzebujesz pewności co do wejścia dla wózka inwalidzkiego, zapytaj zarządcę obiektu przed wizytą.

Czy wody z pijalni w Rabce można pić bez ograniczeń?

Nie. Wody lecznicze to naturalny surowiec leczniczy, a nie zwykła woda mineralna. Ilość, porę i czas picia ustala się z lekarzem, najlepiej uzdrowiskowym. Zwróć na to uwagę zwłaszcza przy nadciśnieniu, diecie niskosodowej i chorobach tarczycy.

Czy tężnia jest dobra zimą?

Wiele osób odwiedza tężnie także zimą, ale godziny i działanie obiektu bywają wtedy inne niż latem. Mróz przy wilgotnym powietrzu daje przenikliwe zimno, więc ubierz się ciepło i skróć pobyt. Przed wyjazdem sprawdź komunikaty zarządcy na rabka.pl.

Skąd wzięła się nazwa Rabka?

Pochodzenie nazwy omawiają opracowania z historii miasta i z nazewnictwa miejscowego. Nie powtarzam tu popularnych wyjaśnień bez źródła. Najpewniej sprawdzisz je w monografii miasta albo w materiałach Muzeum im. Władysława Orkana, a nie w przypadkowych wpisach w sieci.

Czy do tężni potrzebne jest skierowanie od lekarza?

Na zwykły spacer przy tężni skierowanie zwykle nie jest potrzebne. Obowiązują wtedy zasady z regulaminu obiektu. Skierowanie lekarza jest natomiast wymagane przy leczeniu uzdrowiskowym finansowanym przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Jeśli chorujesz przewlekle, i tak porozmawiaj z lekarzem przed wizytą.

Ile czasu zarezerwować na Rabkę po zejściu z Lubonia?

Na tężnię, pijalnię i krótką pętlę po parku zarezerwuj 1-2 godziny. Jeśli chcesz dodać muzeum albo wizytę w kościołach w mieście, licz pół dnia. Po zejściu z Lubonia nogi zwykle same wybierają krótszą wersję.

Źródła i literatura

1. Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, Dz.U. 2005 nr 167 poz. 1399 (ISAP)
2. Urząd Miasta Rabka-Zdrój, oficjalna strona miasta, 2026
3. Narodowy Fundusz Zdrowia, informacje o leczeniu uzdrowiskowym, 2026
4. Parafia św. Siostry Faustyny Kowalskiej w Naprawie, porządek Mszy świętych, stan 27.10.2026
5. Wikipedia, hasło Naprawa (wieś), stan 27.10.2026
6. Wikipedia, hasło Parafia św. Siostry Faustyny Kowalskiej w Naprawie, stan 27.10.2026
7. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu (Biblia Tysiąclecia), wyd. V, Pallottinum, Poznań 2000, Syr 38,4.

Artykuł gotowy, w HTML, około 2250 słów. Kilka rzeczy do sprawdzenia przed publikacją:

• Fakty o Rabce poza briefem i kartą faktów. Część informacji napisałam z ogólnej wiedzy, bez sprawdzania w sieci: solanki jodkowo-bromkowe, Teatr Lalek Rabcio, Rabkoland, Muzeum im. Władysława Orkana w dawnym drewnianym kościele i hasło „Miasto Dzieci Świata”. Pomiń je albo potwierdź na rabka.pl.
• Czas spaceru (45-60 minut, z dziećmi 1,5-2 godziny). To mój szacunek, w tekście opisany jako szacunek z mapy.
• Cytaty w blokach. Oba bloki to parafrazy, nie dosłowne cytaty: definicja uzdrowiska z ustawy z 2005 r. i Syr 38,4.
• Link do ISAP. Adres ustawy zbudowałam według stałego schematu ISAP, ale go nie otwierałam.
• Pominięte pytania z PAA. „Czy w Rabce jest rynek?” i „Ile się idzie z Rabki na Stare Wierchy?” zostały pominięte, bo nie miałam dla nich pewnego źródła.
• Kreski i linki. W tekście nie ma pauz ani półpauz. Pięć linków wewnętrznych użyłam po jednym razie.