Nowa i stara zakopianka - historia drogi i przebudowy przez Naprawę

Autorka: · zaktualizowano

Spis treści

Nowa i stara zakopianka to dwie różne drogi pod jedną nazwą. Stara to jednojezdniowa droga krajowa nr 7, która prowadzi przez centra wsi, w tym przez Naprawę w gminie Jordanów (ok. 2064 mieszkańców w 2024 r. według Wikipedii). Nowa to dwujezdniowa droga ekspresowa S7, która pod Luboniem Małym omija wieś tunelem.

Mówimy „zakopianka” i każdy wie, o co chodzi: o drogę z Krakowa w Tatry. Kłopot w tym, że od kilku lat ta sama nazwa oznacza dwie różne trasy. Szlak z Naprawy na Luboń Wielki przeszłam o każdej porze roku. Przez ten czas widziałam, jak zmienia się droga u stóp góry: najpierw sznur aut w dolinie Naprawki, potem cisza po otwarciu tunelu. Ten tekst opisuje historię trasy i to, co przebudowa zmieniła dla wsi. Parametry techniczne tunelu omawia osobny artykuł.

Jaka to trasa - zakopianka?

Zakopianka to potoczna nazwa trasy z Krakowa przez Myślenice i Rabkę-Zdrój do Zakopanego. Do Rabki prowadzi ją droga krajowa nr 7, coraz częściej w nowym, ekspresowym przebiegu S7. Od Rabki do Zakopanego biegnie droga krajowa nr 47. Dawna DK7 przechodzi przez wsie, m.in. przez Naprawę (źródło: Wikipedia, Droga krajowa nr 7; GDDKiA).

Ta nazwa nie ma statusu urzędowego. Nie znajdziemy jej w rejestrze dróg, ale kierowcy, mieszkańcy i media używają jej od pokoleń. Dlatego zakopianka to nie cała siódemka, która biegnie aż od Gdańska. To tylko jej południowy fragment, wraz z przedłużeniem do Zakopanego.

DK7, S7 i DK47: trzy numery jednej trasy

Na mapie zakopianka składa się z trzech oznaczeń. Każde z nich obejmuje inny typ drogi:

  • Droga krajowa nr 7 (DK7) to klasyczna, jednojezdniowa droga przez miejscowości, ze skrzyżowaniami w poziomie i przejściami dla pieszych.
  • Droga ekspresowa S7 powstaje w nowym śladzie obok dawnej DK7. Ma dwie jezdnie i węzły bez kolizji.
  • DK47 prowadzi z Rabki-Zdroju przez Nowy Targ do Zakopanego. Ten odcinek opisujemy w tekście DK47 Rabka - Zakopane.
  • GDDKiA, czyli Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, jest inwestorem S7 i zarządza drogami krajowymi w Małopolsce przez Oddział w Krakowie.
  • Naprawa leży na odcinku, na którym stara DK7 i nowa S7 rozchodzą się najwyraźniej: jedna biegnie dnem doliny, druga przechodzi pod górą.

Jaki numer ma zakopianka na poszczególnych odcinkach?

Zakopianka ma numer 7 od Krakowa do Rabki-Zdroju, w wersji krajowej albo ekspresowej, a numer 47 od Rabki do Zakopanego. Poniższa tabela zbiera te oznaczenia bez kilometrażu. Aktualne długości odcinków podaje GDDKiA:

Odcinek Numer drogi Typ Źródło
Kraków - Myślenice DK7 / S7 (w przygotowaniu) krajowa, docelowo ekspresowa GDDKiA Oddział w Krakowie
Myślenice - Lubień S7 / DK7 ekspresowa i dawna krajowa GDDKiA; Wikipedia: DK7
Lubień - Rabka-Zdrój (przez rejon Naprawy) S7 oraz stara droga przez wsie ekspresowa z tunelem; lokalny przejazd przez wsie GDDKiA; Wikipedia: Naprawa
Rabka-Zdrój - Zakopane DK47 krajowa GDDKiA; Wikipedia: DK7

Kiedy wybudowano zakopiankę?

Zakopianka nie powstała w jednym roku. Rosła przez stulecia: zaczęła się od dawnych traktów prowadzących przez Jordanów w stronę Podhala, potem była drogą państwową, w drugiej połowie XX wieku dostała numer 7, a w XXI wieku obok niej buduje się ekspresową S7. Szczegółowe daty kolejnych przebudów zbiera hasło „Droga krajowa nr 7” w Wikipedii, z przypisami do opracowań historycznych.

Nie podaję tu dat, których nie potwierdzają źródła. Historia drogi jest długa, a w internecie krąży sporo dat bez przypisów. Bezpieczniej opisać kolejność zmian niż powtarzać niesprawdzone lata.

Od traktu do drogi krajowej: etapy w skrócie

Każdy etap to inny rodzaj drogi i inny sposób podróżowania przez Naprawę:

  1. Dawny szlak na Podhale. Droga wiodła doliną przez okolice Jordanowa, miasta, z którego właścicielami, Jordanami, źródła łączą Naprawę.
  2. Droga państwowa. Trakt przekształcano w utwardzoną drogę o znaczeniu ponadlokalnym, a wsie rosły wzdłuż jezdni.
  3. Droga krajowa nr 7. Obecny numer trasa nosi od reformy numeracji dróg w drugiej połowie XX wieku (Wikipedia: Droga krajowa nr 7).
  4. Czasy wzmożonego ruchu turystycznego. Jednojezdniowa DK7 przejmowała ruch w Tatry w weekendy, ferie i wakacje, co prowadziło do coraz dłuższych zatorów we wsiach.
  5. Budowa S7. GDDKiA buduje drogę ekspresową w nowym śladzie, odcinkami. Najtrudniejszy z nich, z tunelem pod Luboniem Małym, przebiega obok Naprawy.

Od kiedy droga przez Naprawę prowadzi na Podhale?

Pierwsza wzmianka o wsi Naprawa pochodzi z 1529 r. (Wikipedia: Naprawa, wieś). Wieś leży w dolinie Naprawki, którą naturalnie biegnie przejście z okolic Jordanowa ku Kotlinie Rabczańskiej. Źródła wiążą Naprawę z Jordanami, właścicielami Jordanowa. Nie ustaliłam jednak, od którego roku dokładnie biegła tędy droga na Podhale. Wiadomo tylko, że wieś i trasa od wieków sąsiadują.

Stara zakopianka przez Naprawę: jak wyglądał przejazd przez wieś

Stara zakopianka przez Naprawę to odcinek DK7 prowadzący dnem doliny Naprawki, u stóp Lubonia Małego, między Beskidem Makowskim a Wyspowym (Wikipedia: Naprawa, wieś). Domy stały tuż przy jezdni. W weekendy, ferie i wakacje przez wieś przetaczał się cały ruch tranzytowy z Krakowa w Tatry. Więcej o samej drodze przez wieś piszemy w tekście zakopianka przez Naprawę.

Wieś ma 28 części integralnych zapisanych w rejestrze TERYT, m.in. Żegleniówkę Dolną i Górną, Tatarkową, Gwiżdżówkę, Mirkową i Halkówkę. Nie przypisuję żadnej z nich położenia przy drodze, bo nie znalazłam źródła, które by to dokumentowało.

Korki, podjazdy i przejścia dla pieszych w dolinie Naprawki

Kiedy jechałam w Beskidy w piątkowe popołudnie, zator w Naprawie był po prostu częścią drogi. Liczyło się go do czasu przejazdu tak samo jak tankowanie. Nie podaję liczb natężenia ruchu, bo takie dane publikuje wyłącznie GDDKiA w Generalnym Pomiarze Ruchu. Stara zakopianka przez wieś wyglądała tak:

  • Jedna jezdnia w dolinie z ruchem w obu kierunkach i ciężarówkami, które na podjazdach zwalniały resztę kolumny.
  • Zabudowa przy samej drodze, więc wyjazd z posesji w szczycie ruchu wymagał cierpliwości kierowców z obu stron.
  • Przejścia dla pieszych, którymi mieszkańcy, także dzieci, przechodzili przez drogę o ruchu tranzytowym.
  • Skrzyżowania w poziomie z drogami lokalnymi, gdzie każdy skręt w lewo zatrzymywał sznur aut.
  • Szczyty sezonowe, czyli powroty z ferii i długich weekendów, kiedy korek ciągnął się przez kolejne wsie.

Wrzesień 1939 pod Naprawą: droga w historii wsi

3 września 1939 r. 10 Pułk Strzelców Konnych odparł pod Naprawą niemiecki atak pancerny (Wikipedia: Naprawa, wieś). Trasa w dolinie miała znaczenie wojskowe, bo prowadziła z południa w głąb kraju.

Według hasła o Naprawie w polskiej Wikipedii 3 września 1939 r. 10 Pułk Strzelców Konnych odpierał pod wsią niemiecki atak pancerny. Parafraza za: Wikipedia, „Naprawa (wieś)”, stan z 2026 r.

Łatwo pomylić ten pułk z innymi jednostkami kawalerii o podobnym numerze. Tutaj chodzi o 10 Pułk Strzelców Konnych z 10 Brygady Kawalerii. Dla wsi ta data należy do najważniejszych w historii.

Nowa zakopianka S7: czym różni się od starej DK7

Nowa zakopianka S7 to dwujezdniowa droga ekspresowa z węzłami bez kolizji. Stara DK7 to jedna jezdnia przez centra wsi, z przejściami dla pieszych i skrzyżowaniami. Pod Luboniem Małym S7 omija Naprawę tunelem, który według Wikipedii jest najdłuższym pozamiejskim tunelem drogowym w Polsce. Ruch tranzytowy na Podhale nie przejeżdża już przez wieś (GDDKiA Oddział w Krakowie).

Cecha Stara zakopianka (DK7 przez wsie) Nowa zakopianka (S7)
Przekrój jedna jezdnia, ruch w obu kierunkach dwie jezdnie rozdzielone pasem
Skrzyżowania w poziomie, z lewoskrętami węzły bez kolizji
Piesi przejścia przez jezdnię brak ruchu pieszego na trasie
Przebieg w rejonie Naprawy dnem doliny Naprawki, przez wieś tunelem pod Luboniem Małym
Główna funkcja dziś ruch lokalny i dojazd do posesji tranzyt Kraków - Podhale

Odcinek Lubień - Rabka z tunelem w jednym akapicie

Odcinek S7 Lubień - Rabka-Zdrój jest najtrudniejszym fragmentem nowej zakopianki. Biegnie przez górzysty teren Beskidów, a jego najważniejszym elementem jest tunel pod Luboniem Małym. Właśnie ten odcinek zabrał tranzyt z Naprawy. Szczegóły i wpływ na wieś opisujemy w tekście S7 Lubień - Rabka. Długość, koszt i budowę samego tunelu omawia artykuł o tym, czym jest tunel na zakopiance pod Luboniem.

Tunel pod Luboniem Małym a centrum wsi

Z perspektywy szlaku różnicę widać od razu. Kiedy wychodzę z Naprawy niebieskim szlakiem na Luboń Wielki, pod nogami mam górę, pod którą biegnie ekspresówka. Co się zmieniło:

  • Tranzyt zszedł pod ziemię, więc ciężarówki i auta jadące w Tatry nie przejeżdżają przez centrum wsi.
  • Dolina Naprawki odzyskała charakter podgórskiej wsi, z ruchem typowym dla lokalnej drogi.
  • Szlaki, niebieski na Luboń Wielki i żółty na Zębalową (Wikipedia: Naprawa, wieś), zaczynają się dziś przy znacznie spokojniejszej drodze.
  • Kierowca jadący S7 może przejechać obok Naprawy, nawet jej nie zauważając. Do wsi trzeba świadomie zjechać.

Jakie są warianty przebiegu drogi S7 Kraków - Myślenice?

Warianty S7 Kraków - Myślenice to alternatywne przebiegi drogi ekspresowej, które GDDKiA Oddział w Krakowie analizuje w ramach studium i konsultacji społecznych. Według materiałów GDDKiA dyskusja dotyczy m.in. powiązania z siecią dróg ekspresowych w rejonie Grębałowa i Nowej Huty. Wybór wariantu należy do procedury administracyjnej, a nie do mediów ani mieszkańców, dlatego niczego tu nie przesądzam.

Ten odcinek leży daleko od Naprawy, ale zależy od niego przejazd całą zakopianką. Kto jedzie z północy w Beskidy, odczuje go na pierwszych kilometrach podróży.

Na jakim etapie jest S7 Kraków - Myślenice?

To zależy od dnia sprawdzenia, bo etap procedury zmienia się wraz z kolejnymi decyzjami. Aktualny stan podaje GDDKiA Oddział w Krakowie w komunikatach i na mapie inwestycji. Odcinek ujmuje też rządowy Program budowy dróg krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.), przyjęty uchwałą Rady Ministrów w 2022 r. Przy sprawdzaniu statusu najlepiej szukać czterech informacji:

  • Nazwa etapu, np. studium techniczno-ekonomiczno-środowiskowe, wniosek o decyzję środowiskową, przetarg lub budowa.
  • Data komunikatu GDDKiA, bo starsze artykuły prasowe często opisują nieaktualny etap.
  • Liczba wariantów wciąż rozważanych, jeśli decyzja środowiskowa jeszcze nie zapadła.
  • Ujęcie w programie rządowym, które pokazuje, czy inwestycja ma zapewnione miejsce w planach finansowania.
  • Termin konsultacji społecznych, w których mieszkańcy gmin na trasie mogą zgłaszać uwagi.

Czym są decyzja środowiskowa i ZRID?

Decyzja środowiskowa to rozstrzygnięcie o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji. Wskazuje, który wariant przebiegu drogi można realizować i na jakich warunkach. ZRID, czyli zezwolenie na realizację inwestycji drogowej, to późniejszy dokument, który pozwala rozpocząć budowę i przejąć grunty pod drogę. W uproszczeniu: decyzja środowiskowa mówi „którędy”, ZRID mówi „można budować”. Dopiero po ZRID na mapie pojawiają się koparki.

Program budowy dróg krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.) to rządowy dokument planistyczny, który wskazuje inwestycje w sieci dróg krajowych przewidziane do realizacji. Parafraza za: uchwała Rady Ministrów, 2022.

Co przebudowa zmieniła dla mieszkańców Naprawy?

Przebudowa zakopianki zabrała z Naprawy ruch tranzytowy, który przez dekady przejeżdżał dnem doliny Naprawki. Dawna droga przez wieś obsługuje dziś głównie ruch lokalny. Naprawa, wieś w gminie Jordanów w powiecie suskim (Wikipedia: Naprawa, wieś), stała się spokojniejsza, ale też mniej widoczna dla przyjezdnych, którzy mijają ją tunelem.

Dla przyjezdnych oznacza to jedno: Naprawę trzeba dziś odwiedzić świadomie. Kto chce zatrzymać się po drodze w góry, musi zjechać z S7. Pomysły na taki postój zebrałam w tekście Msza po drodze w góry.

Stara droga po otwarciu ekspresówki: ruch lokalny i dojazd do kościoła

Po otwarciu S7 stara droga przez Naprawę pozostała przejezdna i służy mieszkańcom, dojazdom do posesji oraz odwiedzającym. Jej obecny numer i kategorię ustala zarządca drogi. Aktualny stan najlepiej sprawdzić w komunikatach GDDKiA lub zarządcy, bo po otwarciu ekspresówek takie drogi często zmieniają status. W praktyce:

  • Kościół św. Siostry Faustyny Kowalskiej konsekrowano w kwietniu 2000 r., a parafię erygowano 20.04.2003 r. dekretem kard. Franciszka Macharskiego (Wikipedia: Parafia św. Siostry Faustyny Kowalskiej w Naprawie).
  • Adres kościoła do nawigacji to Naprawa 545, 34-240 Jordanów (katalog parafii archidiecezji krakowskiej, diecezja.pl).
  • Godziny Mszy publikuje portal parafii naprawa.katolicki.eu. Przed wyjazdem sprawdź je tam, bo porządek nabożeństw bywa zmieniany.
  • Dekanat Jordanów obejmuje parafię w archidiecezji krakowskiej, a sąsiednie parafie w Jordanowie i Łętowni leżą przy tej samej trasie.
  • Wspomnienie św. Faustyny przypada 5 października, a parafialny odpust od 2023 r. obchodzi się w niedzielę przed tą datą (Wikipedia: Parafia św. Siostry Faustyny Kowalskiej w Naprawie).

Jak dojechać do kościoła w Naprawie z S7?

Najprostszy sposób to wpisać w nawigację adres Naprawa 545, 34-240 Jordanów i pozwolić jej wskazać zjazd z S7. Kolejne kroki:

  1. Ustaw cel na adres kościoła, zanim wjedziesz na odcinek S7 Lubień - Rabka, bo w tunelu nie zawrócisz.
  2. Zjedź z S7 na węźle, który wskaże nawigacja dla twojego kierunku jazdy.
  3. Jedź dawną trasą przez wieś, gdzie obowiązują ograniczenia prędkości terenu zabudowanego.
  4. Uważaj na pieszych, bo starą drogą chodzą mieszkańcy i turyści zmierzający na szlaki.
  5. Sprawdź godziny Mszy na naprawa.katolicki.eu w dniu wyjazdu, a nie na starych zrzutach ekranu.

Jak zmiana trasy wpłynęła na turystów idących na Luboń?

Zyskali przede wszystkim ciszę na początku wędrówki. Start ze wsi, przy której nie dudni tranzyt, to zupełnie inne doświadczenie niż dawne przechodzenie przez ruchliwą DK7. Jednocześnie wiele osób jadących w Tatry nawet nie wie, że mija wieś z wejściem na Luboń Wielki. Kiedyś stały w niej w korku i przynajmniej widziały drogowskazy.

Plany nowej zakopianki: jak śledzić kolejne odcinki

Plany nowej zakopianki najlepiej śledzić u źródła: w komunikatach GDDKiA Oddział w Krakowie, na mapie inwestycji GDDKiA i w rządowym Programie budowy dróg krajowych do 2030 r. (2022). Te źródła podają aktualny etap każdego odcinka S7 i DK47. Media często powielają starsze terminy, dlatego przy każdej dacie dobrze sprawdzić, z jakiego dnia pochodzi komunikat.

Nowa zakopianka na mapie: skąd brać aktualny przebieg

Mapę nowej zakopianki bierz z oficjalnych materiałów GDDKiA, a nie z nieoficjalnych wizualizacji krążących w mediach społecznościowych. Tylko zarządca pokazuje przebieg zgodny z decyzjami administracyjnymi. Sprawdzone miejsca:

  • Strona GDDKiA na gov.pl z sekcją Oddziału w Krakowie, gdzie trafiają komunikaty o S7 i DK47.
  • Mapa inwestycji GDDKiA, na której każdy odcinek ma status: w przygotowaniu, w realizacji lub oddany.
  • Program budowy dróg krajowych do 2030 r. z załącznikami, które pokazują listę planowanych zadań.
  • Ogłoszenia o konsultacjach społecznych dla S7 Kraków - Myślenice, z mapami wariantów w materiałach informacyjnych.
  • Biuletyny gmin na trasie, np. Jordanowa czy Myślenic, które informują o utrudnieniach i objazdach.

Jak czytać etapy inwestycji drogowej?

Każda inwestycja przechodzi te same cztery główne etapy. Znając je, łatwiej ocenić, czy zapowiedź w mediach dotyczy budowy, czy dopiero planowania:

  1. Studium, w którym GDDKiA analizuje warianty przebiegu i organizuje konsultacje.
  2. Decyzja środowiskowa, która wskazuje wariant do realizacji.
  3. Przetarg na projekt i budowę, zakończony podpisaniem umowy z wykonawcą.
  4. ZRID i budowa, czyli formalne pozwolenie, a potem prace w terenie aż do oddania odcinka do ruchu.

Odcinek na etapie studium dzieli od otwarcia jeszcze wiele lat. Odcinek z podpisaną umową i ZRID jest już blisko.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy zakopianka będzie gotowa?

Na to pytanie nie ma jednej daty, bo trasa składa się z odcinków na różnych etapach. Odcinek S7 z tunelem pod Luboniem Małym już działa, a część Kraków - Myślenice jest na etapie przygotowań. Aktualne terminy podaje GDDKiA na mapie inwestycji, a każdą zapowiedzianą datę dobrze sprawdzić w komunikacie z bieżącego miesiąca.

Kiedy będzie droga Nowy Targ - Zakopane?

Od Rabki-Zdroju przez Nowy Targ do Zakopanego trasa biegnie jako DK47 i ma własny harmonogram prac. Stan przygotowań i budowy publikuje GDDKiA Oddział w Krakowie. Nie podajemy terminów z pamięci, bo zmieniają się wraz z postępem robót. Szczegóły tego odcinka opisuje osobny tekst o DK47.

Czy nowa zakopianka jest płatna?

Droga ekspresowa S7 w Małopolsce nie jest płatna dla samochodów osobowych. Pojazdy ciężkie korzystają z elektronicznego systemu e-TOLL na zasadach ogłaszanych przez Krajową Administrację Skarbową. Przed wyjazdem pojazdem powyżej 3,5 t sprawdź aktualny wykaz dróg płatnych na stronie systemu e-TOLL.

Czy stara zakopianka przez Naprawę jest nadal przejezdna?

Tak. Dawna trasa przez wieś obsługuje ruch lokalny, dojazdy do posesji i odwiedzających kościół oraz szlaki. Jej numer i kategorię po otwarciu S7 ustala zarządca drogi, dlatego aktualne oznaczenie najlepiej sprawdzić w jego komunikatach.

Dlaczego mówi się, że zakopianka omija Naprawę?

Nowy przebieg S7 prowadzi tunelem pod Luboniem Małym, więc ruch tranzytowy nie przejeżdża już przez centrum wsi. W potocznym rozumieniu „zakopianka” to dziś ekspresówka, a ona rzeczywiście mija Naprawę bokiem. Do wsi zjeżdża się z węzła i dalej jedzie drogą lokalną.

W jakiej gminie i powiecie leży Naprawa przy zakopiance?

Naprawa leży w gminie wiejskiej Jordanów, w powiecie suskim, w województwie małopolskim (Wikipedia: Naprawa, wieś). W 2024 r. miała ok. 2064 mieszkańców. Kościelnie główna część wsi należy do parafii św. Siostry Faustyny Kowalskiej w archidiecezji krakowskiej, a pozostała do parafii w Jordanowie i sąsiednich.

Skąd ze starej zakopianki wejść na Luboń Wielki?

Z Naprawy prowadzi na Luboń Wielki niebieski szlak, a w stronę Zębalowej żółty (Wikipedia: Naprawa, wieś). Oba zaczynają się we wsi przy dawnej trasie, do której zjeżdża się z S7. Przed wyjściem sprawdź aktualną mapę szlaków i warunki w górach, zwłaszcza zimą.

Joanna Mrowiec - chodzi po Beskidzie Wyspowym i Makowskim od czasów studiów, a szlak z Naprawy na Luboń Wielki przeszła o każdej porze roku.

Aktualizacja: październik 2026

Źródła i literatura

  1. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w Krakowie - inwestycje S7 i DK47, 2026.
  2. Rada Ministrów, Program budowy dróg krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.), uchwała, gov.pl, 2022.
  3. Wikipedia: Droga krajowa nr 7, stan z 2026 r.
  4. Wikipedia: Naprawa (wieś), stan z 2026 r.
  5. Wikipedia: Parafia św. Siostry Faustyny Kowalskiej w Naprawie, stan z 2026 r.
  6. Archidiecezja krakowska: Naprawa, parafia św. Siostry Faustyny Kowalskiej, 2026.
  7. Portal parafii św. Siostry Faustyny Kowalskiej w Naprawie, 2026.
  8. Zdjęcie wyróżniające: Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons, strona pliku.
Joanna Mrowiec, autorka serwisu Kościół w Naprawie
Joanna Mrowiec

Joanna Mrowiec chodzi po Beskidzie Wyspowym i Makowskim od czasów studiów, a szlak z Naprawy na Luboń Wielki przeszła o każdej porze roku. O kościele św. Faustyny pisze, bo młoda parafia pod Luboniem łączy dwie rzeczy, które ją zajmują: historię zwykłej podgórskiej wsi i nabożeństwo do Bożego Miłosierdzia. Nie jest teolożką, siostrą zakonną ani przewodniczką górską z uprawnieniami. Korzysta z katalogu Archidiecezji Krakowskiej, porządku Mszy z portalu parafii, artykułów Wikipedii i dawnej strony parafii zachowanej w archiwum internetowym. Teksty o modlitwie pisze prosto, z myślą o osobach, które dopiero szukają pierwszych kroków. Jeśli coś pomyli, poprawia to i zapisuje datę zmiany.

Articles: 48